سرای نوآوری گیاهان دارویی اصفهان

۳۱ شهریور ۱۳۹۹ | ۱۰:۴۹
تعداد بازدید:۳۱۰
سرای نوآوری گیاهان دارویی» دانشگاه آزاد اسلامی استان اصفهان به‌دلیل ضرورت و نیاز به نوآوری در حوزه تولید مواد اولیه و داروهای گیاهی راه‌اندازی شده است.
سرای نوآوری گیاهان دارویی اصفهان

«سرای نوآوری گیاهان دارویی» به عنوان یک نهاد اجتماعی بر مبنای ظرفیت‌ها و زیرساخت‌های موجود دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) در استان اصفهان در چارچوب آیین‌نامه جامع بازار فناوری و سرای نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی و به‌منظور هم‌اندیشی و هم‌افزایی در حوزه تولید، فرآوری گیاهان دارویی و تولید محصولات نهایی راه‌اندازی شده است.

راه‌اندازی این سرا به‌دلیل ضرورت و نیاز به نوآوری در حوزه تولید مواد اولیه و داروهای گیاهی است. فرآورده‌های گیاهی از ارزش و اهمیت خاصی در تأمین غذا، بهداشت و سلامتی جوامع به‌لحاظ درمان و پیشگیری از بیماری‌ها برخوردار هستند. به‌دلیل اهمیت بهداشت و درمان، نوآوری در این حوزه بیش از نوآوری در سایر حوزه‌ها دارای اهمیت است.

در گزارش زیر به‌طور خلاصه، ضرورت‌های ایجاد سرای نوآوری گیاهان دارویی در موارد زیر مورد تأکید است:

کمک به جذب بیشتر کارآموزان و فارغ‌التحصیلان دانشگاهی در بازار کار و ایجاد کارآفرینی

ایجاد و گسترش واحدهای صنایع کوچک و متوسط فنی و تحقیقاتی در عرصه تولید محصولات مختلف گیاهان دارویی

نوسازی، انتقال فناوری و استفاده از اکتشافات علمی جدید

ایجاد و تجاری‌سازی فناوری‌های جدید

کمک به رشد و توسعه واحدهای صنعتی از طریق تشویق و ترغیب به انجام سرمایه‌گذاری در عرصه‌های جدی، هم‌افزایی بین شرکت‌های فعال، رفع موانع و مشکلات شرکت‌های دانش‌بنیان، ایجاد زمینه برای حضور مؤثرتر فعالان در بازار جهانی

توسعه فناوری از طریق جذب فناوری خارجی و رشد فناوری شرکت‌ها

استفاده از سرمایه‌های انسانی با ایجاد کار تخصصی برای متخصصان و جلوگیری از فرار مغزها

اهمیت استراتژیکی سرای نوآوری گیاهان دارویی

سرای نوآوری گیاهان دارویی در راستای اسناد بالادستی حوزه گیاهان دارویی راه‌اندازی شده است. به‌عنوان مثال از راهبردهای مهم سند ملی گیاهان دارویی و طب سنتی سـاماندهی نظـام آموزش، پژوهش و توسـعه فنـاوری و نوآوری در حوزه گیاهـان دارویی و فرآورده‌های گیاهی و ایجاد انسـجام و همکاری‌های مسـتمر و مؤثر میان مؤسسـات، شـرکت‌ها و تشـکل‌های مرتبـط بـا حـوزه گیاهان دارویـی اعم از دولتی یا خصوصی عنوان شده است.

از طرفی بازار محصولات این حوزه رو به رشد و گسترش است و ضرورت دارد که زمینه‌های نوآوری و فن‌آفرینی در این حوزه با سرعت بیشتری تقویت شود.

به‌عنوان مثال: میزان تقاضای داخلی و جهانی برای بسیاری از گونه‌های گیاه دارویی به‌دلیل افزایش و تنوع نیازهای بشر رو به افزایش یافته است. با این وجود بخش اعظمی از گونه‌های دارویی و معطر هنوز هم از طبیعت جمع‌آوری می‌شوند که این افزایش تقاضا برای این گونه‌ها باعث تخریب و بهره‌برداری بی‌رویه از آنها در طبیعت شده است و بسیاری از گونه‌های وحشی دارویی به‌دلیل برداشت بی‌رویه و ناپایدار در معرض تخریب و انقراض قرار گرفته‌اند.

با توجه به نیاز روزافزون به گیاهان دارویی و صنعتی قابل برداشت از زیستگاه‌های طبیعی و نیز تخریب روزافزون رویشگاه‌های طبیعی آنها به نظر می‌رسد تولید این گونه‌ها در سیستم‌های زراعی و گلخانه‌ای بتواند به‌عنوان استراتژی مهم در تأمین بازار رو به گسترش جهانی عمل کند.

بنابراین کشت گلخانه‌ای و زراعی، فرآوری و تولید مواد اولیه از گیاهان دارویی به‌صورت صنعتی، تنها راه برای تأمین نیازهای روزافزون ترکیبات دارویی حال و آینده است؛ بنابراین جوابگونبودن رویشگاه‌های طبیعی، ضرورت انجام تحقیقات در زمینه زراعی و گلخانه‌ای کردن و کاشت گیاهان دارویی را به وجود آورده است.

حال تغییر کاشت از کاشت طبیعی به کاشت گلخانه‌ای و زراعی و نیز تولید صنعتی و انبوه انواع مواد اولیه مورد نیاز صنایع غذایی و دارویی نیازمند نوآوری و انجام تحقیقاتی است که در سرای نوآوری به عنوان یک موضوع مهم مد نظر قرار گرفته است.

مرکز رشد فناوری گیاهان دارویی

مرکز رشد واحدهای فناوری فرآورده‌های گیاهان دارویی و طب سنتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) پس از بازدید هیئی از طرف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در آذر ۸۸، مورد تصویب و راه‌اندازی قرار گرفت.

مرکز رشد واحدهای فناوری فرآورده‌های گیاهان دارویی و طب سنتی طی این سال‌ها با در اختیار قراردادن امکانات متعدد از جمله امکان استفاده از کتابخانه و کتابخانه دیجیتال، رایزنی با شرکت‌ها و سازمان‌های مورد نظر واحدهای فناوری برای حمایت از ایده آنها، اختصاص فضای اداری و کارگاهی، اختصاص تلفن و آب و برق، امکان استفاده از تجربیات مشاوران تخصصی، برگزاری دوره‌ها و کارگاه‌های متنوع و تخصیص اعتبارات ویژه توانست تعداد زیادی از دانشجویان و فارغ‌التحصیلان دانشگاه را در قالب واحدهای فناوری و شرکت‌های فناوری پذیرش کند.

اکنون نیز این مرکز موفق به اخذ موافقت قطعی از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی شده که با اتکا به ظرفیت اعضای هیئت علمی و امکانات موجود، توانایی گسترش و ارتقای سطح علمی آن را داراست.

از دیگر امکانات این مرکز می‌توان به ساختمان مرکز رشد فناوری برای استقرار هسته‌های فناوری و واحدهای فناوری اشاره کرد که تاکنون هسته‌ها و شرکت‌های مرکز رشد در آن مستقر هستند. در این مرکز ۱۳ هسته‌ و ۲۸ واحد فناور مستقر هستند.

تجاری‌سازی و ارزش‌آفرینی

بر اساس آیین‌نامه بازار فناوری و سرای نوآوری بخش تجاری‌سازی سرای نوآوری مد نظر قرار گرفته است. در بخش تجاری‌سازی استفاده از ظرفیت زراعی و کشت گیاهان دارویی در استان اصفهان مد نظر قرار گرفته است که در راستای اجرایی‌کردن آن از واحدهای استان بازدید شده و در زمان مناسب کشت با همکاری واحدهای استان برنامه‌ریزی خواهد شد. در واحد اصفهان ۲ هکتار زمین زراعی مورد تصویت قرار گرفته که به کشت گیاهان دارویی و اصلاح آنها اختصاص می‌یابد و اکنون کشت بخشی از آن آغاز شده است.

فعالیت‌های انجام‌شده در سرای نوآوری گیاهان دارویی

جانمایی سرای نوآوری گیاهان دارویی

با توجه به امکانات موجود در دانشگاه و ارکان مورد نظر در سرای نوآوری بخشی از دانشگاه به‌عنوان سرای نوآوری گیاهان دارویی مد نظر قرار گرفت که شامل ساختمان اداری و آزمایشگاهی، فضای کارگاهی و ساختمان تجاری‌سازی است.

برخی از تفاهم‌نامه‌های شکل گرفته برای راه‌اندازی سرای نوآوری گیاهان دارویی

با توجه به آیین‌نامه جامع بازار فناوری عقد تفاهم‌نامه‌ها با شرکت‌های مختلف مورد توجه قرار گرفت که تفاهم‌نامه‌های زیردر این راستا قرار دارد:

عقد تفاهم‌نامه با صندوق پژوهش و فناوری استان اصفهان
عقد تفاهم‌نامه با شرکت داروسازی باریج اسانس
عقد تفاهم‌نامه با انجمن علمی گیاهان دارویی ایران-شاخه اصفهان
عقد تفاهم‌نامه با شرکت زیست محجصول پارسیان-شتاب‌دهنده الکتوویژن
عقد تفاهم‌نامه با اتحادیه عطاران
عقد تفاهم‌نامه با شرکت بهین آزمون پارتاک
عقد تفاهم‌نامه با شبکه پژوهش و فناوری استان اصفهان

برنامه‌های پیش روی سرای نوآوری گیاهان دارویی

- راه‌اندازی بخش تجاری‌سازی

بخش تجاری‌سازی سرای نوآوری گیاهان دارویی با مشارکت صندوق پژوهش و فناوری استان اصفهان به‌زودی راه‌اندازی خواهد شد.

- راه‌اندازی شتابدهنده گیاهان دارویی

به‌منظور تکمیل بخش‌های مختلف سرای نوآوری و پس از اخذ موافقت از معاونت تحقیقات، نوآوری و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی برنامه‌ریزی برای راه‌اندازی شتابدهنده گیاهان دارویی مد نظر است.

- پذیرش هسته‌ها و واحدهای فناور

مرکز رشد گیاهان دارویی در نظر دارد تا از مجموع طرح‌های رسیده و پس از داوری ۱۰ هسته و واحد فناور جدید را مورد پذیرش و امکانات و تجهیزات لازم را در اختیار آنها قرار دهد.

- برنامه‌ریزی برای تولید کشت گیاهان دارویی مورد نیاز کشور

با توجه به اینکه کشت گیاهان دارویی و سپس اصلاح و تولید بذر گیاهان دارویی در استان اصفهان مد نظر است، برنامه‌ریزی برای کشت گیاهان دارویی در واحد اصفهان و سایر واحدهای دانشگاهی انجام خواهد شد.

- راه‌اندازی وب‌سایت فروش محصولات فناورانه و دانش‌بنیان

سرای نوآوری گیاهان دارویی در حال برنامه‌ریزی برای راه‌اندازی وب‌سایت فروش محصولات فناورانه و دانش‌بنیان است که به بازریابی محصولات کمک خوبی خواهد کرد.

- انتشار مجله تخصصی گیاهان دارویی

با توجه به وجود مرکز تحقیقات گیاهان دارویی و مرکز رشد فناوری گیاهان دارویی اخذ مجوز انتشار مجله  Journal of Technovation in Medicinal Plant مدنظر است.

- برگزاری دوره‌های آموزشی

به‌منظور توانمندسازی هسته‌ها و واحدهای فناوری برنامه‌ریزی برای برگزاری دوره‌های آموزشی مد نظر است. ارائه مشاوره‌‌های تخصصی به تیم‌های حاضر در دوره شتابدهی و یا مرکز رشد نیز مورد توجه خواهد بود.